گوگل تنها یک روز پس از ارائه قابلیت جدید تولید تصویر با هوش مصنوعی در Google Earth، این ابزار را موقتاً غیرفعال کرد؛ زیرا کاربران توانسته بودند با چند دستور متنی ساده، تصاویر ماهوارهای بسیار واقعی اما کاملاً ساختگی از مکانهای حقیقی جهان تولید کنند.
این ابزار آزمایشی به کاربران اجازه میداد نمای ماهوارهای، هوایی و سهبعدی تقریباً هر نقطه از جهان را انتخاب کرده و سپس با نوشتن یک پرامپت، آن مکان را تغییر دهند. قابلیت جدید با مدل تصویری Nano Banana 2 گوگل کار میکرد و میتوانست تصاویر تولیدشده را با جغرافیا، زاویه دید، نورپردازی و ساختار واقعی محل هماهنگ کند.
گوگل این قابلیت را روز پنجشنبه ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ در دسترس قرار داد، اما روز جمعه ۳۱ ژوئیه و کمتر از ۲۴ ساعت بعد، اعلام کرد که عرضه آن را متوقف میکند تا محدودیتها و سازوکارهای ایمنی قویتری برای جلوگیری از سوءاستفاده طراحی شود.
قابلیت جدید هوش مصنوعی Google Earth چگونه کار میکرد؟
کاربر ابتدا یک نقطه واقعی را در نسخه وب Google Earth انتخاب میکرد و سپس با استفاده از دستور متنی، تغییر موردنظر خود را توضیح میداد. مدل هوش مصنوعی نیز بر پایه تصاویر ماهوارهای، عکسهای هوایی و مدلهای سهبعدی همان منطقه، نسخهای جدید و واقعگرایانه تولید میکرد.
برای مثال، این ابزار از نظر کاربردهای خلاقانه میتوانست برای اهداف زیر استفاده شود:
- بازسازی تصویری شهرها و بناهای تاریخی
- نمایش احتمالی شکل شهرها در آینده
- طراحی سناریوهای توسعه شهری
- تجسم تغییرات اقلیمی و محیطزیستی
- ساخت نمونههای مفهومی برای معماران و برنامهریزان شهری
- آموزش جغرافیا و تحلیل تغییرات مناطق مختلف
مشکل اصلی زمانی شکل گرفت که برخی کاربران و پژوهشگران نشان دادند همین قابلیت میتواند برای تولید تصاویر جعلی از جنگ، بلایای طبیعی، تأسیسات حساس، مراکز نظامی و بحرانهای انسانی نیز استفاده شود.
تصاویر جعلی از جنگ، سیل و تأسیسات هستهای
پژوهشگران حوزه اطلاعات متنباز و روزنامهنگاران با آزمایش این ابزار توانستند سناریوهایی ساختگی اما متقاعدکننده روی مکانهای واقعی ایجاد کنند.
از جمله نمونههای گزارششده میتوان به تصاویر جعلی از اردوگاههای پناهجویان، دهانه انفجار در نزدیکی بیمارستان، تأسیسات هستهای، مناطق جنگزده، شهرهای سیلزده و محلهای دچار آتشسوزی اشاره کرد. برخی از این تصاویر در نگاه اول شباهت زیادی به عکسهای ماهوارهای واقعی داشتند.
خطر اصلی این بود که کاربران میتوانستند یک رویداد کاملاً خیالی را روی مختصات و نمای واقعی یک منطقه قرار دهند. در نتیجه، تصویر نهایی نه شبیه یک اثر هنری آشکار، بلکه شبیه مدرکی ماهوارهای از یک اتفاق واقعی دیده میشد.
چرا تصاویر جعلی Google Earth خطرناکتر از تصاویر معمولی هوش مصنوعی بودند؟
تصاویر تولیدشده توسط این ابزار بر پایه اطلاعات واقعی Google Earth ساخته میشدند. بنابراین عناصر زیر با محیط حقیقی مطابقت داشتند:
- مسیر خیابانها و جادهها
- شکل ساختمانها و محلهها
- موقعیت کوهها، رودخانهها و سواحل
- زاویه دوربین و پرسپکتیو
- جهت نور و سایهها
- ساختار سهبعدی منطقه
- موقعیت جغرافیایی مکان
همین ترکیب دادههای واقعی و عناصر ساختگی باعث میشد تشخیص جعلیبودن تصویر برای کاربران عادی دشوارتر شود.
برای مثال، یک تصویر تولیدشده از انفجار، سیل یا آتشسوزی میتوانست محل، خیابانها و ساختمانهای واقعی را بهدرستی نمایش دهد، اما حادثهای که در تصویر دیده میشد هرگز رخ نداده باشد.
تهدید برای اعتبار Google Earth
Google Earth سالهاست بهعنوان یکی از منابع معتبر برای مشاهده جغرافیای زمین و بررسی تغییرات مناطق مختلف شناخته میشود.
روزنامهنگاران، پژوهشگران، تحلیلگران اطلاعات متنباز، سازمانهای حقوق بشری و حتی نهادهای امدادی از تصاویر ماهوارهای برای بررسی موضوعاتی مانند جنگ، تخریب زیرساختها، آتشسوزی، سیل، مهاجرت و ساخت تأسیسات جدید استفاده میکنند.
به همین دلیل، ورود تصاویر ساختگی بسیار واقعی به محیطی مرتبط با Google Earth میتوانست مرز میان مدرک واقعی و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را از بین ببرد.
گوگل نیز در بیانیه خود تأکید کرد که مردم به Google Earth بهعنوان نمایی قابلاعتماد از جهان نگاه میکنند و حفظ این اعتماد برای شرکت اهمیت دارد.
واکنش رسمی گوگل
گوگل اعلام کرد که متخصصان حوزه جغرافیا از این قابلیت برای کاربردهای مفیدی استفاده کردهاند، اما همزمان تصاویری در شبکههای اجتماعی منتشر شده که ظاهراً با سیاستهای این شرکت مغایرت داشتهاند.
این شرکت توضیح داد:
- قابلیت فعلاً متوقف شده است.
- محدودیتها و گاردریلهای ایمنی قویتری طراحی خواهد شد.
- تصاویر تولیدشده در نقشه اصلی Google Earth برای سایر کاربران نمایش داده نمیشدند.
- خروجیها بهعنوان محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی علامتگذاری میشدند.
- نقشه و تصاویر اصلی Google Earth مستقیماً تغییر نمیکردند.
بنابراین، کاربر نمیتوانست نسخه عمومی نقشه یک مکان را برای همه تغییر دهد؛ اما همچنان میتوانست از خروجی تولیدشده اسکرینشات بگیرد و آن را خارج از Google Earth، بدون توضیح کافی، منتشر کند.
