تورم آمریکا با وجود افت شدید قیمت نفت، همچنان یکی از مهمترین چالشهای فدرال رزرو است. کاهش قیمت انرژی میتواند در کوتاهمدت تورم headline یا تورم کل را پایین بیاورد، اما مشکل اصلی فدرال رزرو جای دیگری است: تورم هسته، تورم خدمات، رشد تقاضای مصرفی و فشار هزینهای ناشی از موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی هنوز نشانههای کافی از آرام شدن نشان نمیدهند.
آخرین دادههای اقتصادی ماه مه نشان میدهد اقتصاد آمریکا همچنان مقاوم است. بازار کار ضعیف نشده، مصرفکننده هنوز خرج میکند، سرمایهگذاری شرکتها در سطح بالایی قرار دارد و رشد اقتصادی بهتر از قبل برآورد شده است. این وضعیت برای بازار سهام میتواند خبر خوبی باشد، اما برای فدرال رزرو یک مشکل جدی ایجاد میکند: وقتی اقتصاد هنوز قوی است و تورم آمریکا بالاتر از هدف ۲ درصدی مانده، توجیه کاهش نرخ بهره سختتر میشود.
به همین دلیل، چرخش اخیر FOMC از تمایل به کاهش نرخ بهره به سمت موضع سختگیرانهتر، از نظر دادههای اقتصادی قابل توضیح است. فدرال رزرو هنوز با اقتصادی روبهروست که به اندازه کافی ضعیف نشده تا تورم را سریع پایین بیاورد.
چرا افت قیمت نفت مشکل فدرال رزرو را حل نمیکند؟
افت قیمت نفت معمولاً به کاهش تورم کل کمک میکند. وقتی قیمت بنزین و انرژی پایین میآید، هزینه حملونقل، سوخت و برخی کالاهای وابسته به انرژی کاهش پیدا میکند. این موضوع میتواند در گزارشهای ماهانه تورم، عدد headline inflation را پایین بیاورد.
اما فدرال رزرو فقط به تورم کل نگاه نمیکند. تمرکز اصلی بانک مرکزی آمریکا روی تورم پایدارتر و عمیقتر است؛ یعنی تورم هسته و مخصوصاً تورم خدمات. اگر قیمت نفت پایین بیاید اما قیمت خدمات، اجاره، کالاهای بادوام، تجهیزات الکترونیکی و هزینههای مرتبط با مصرف خانوار بالا بماند، مشکل تورم آمریکا هنوز حل نشده است.
در چنین شرایطی، کاهش نفت بیشتر شبیه یک مسکن کوتاهمدت است، نه درمان اصلی تورم. فدرال رزرو زمانی احساس اطمینان بیشتری میکند که تورم هسته و شاخصهای زیربنایی قیمت هم به سمت هدف ۲ درصدی حرکت کنند.
تورم PCE آمریکا چه پیامی دارد؟
شاخص PCE یکی از مهمترین معیارهای تورمی برای فدرال رزرو است. در دادههای جدید، تورم کل PCE در ماه مه به ۴.۱ درصد سالانه رسید که بالاترین سطح از آوریل ۲۰۲۳ محسوب میشود. تورم هسته PCE نیز به ۳.۴ درصد افزایش یافت؛ سطحی که همچنان فاصله قابل توجهی با هدف ۲ درصدی فدرال رزرو دارد.
اهمیت تورم هسته در این است که اثرات پرنوسان انرژی و غذا را حذف میکند و تصویر دقیقتری از فشارهای پایدار قیمتی ارائه میدهد. وقتی تورم هسته بالا میماند، فدرال رزرو نمیتواند فقط با افت قیمت نفت به کاهش پایدار تورم امیدوار باشد.
به زبان ساده، اگر نفت ارزان شود اما تورم هسته همچنان ۳.۴ درصد باشد، فدرال رزرو هنوز دلیلی قوی برای اعلام پیروزی بر تورم ندارد.
تورم کالاها؛ فشار هنوز تمام نشده است
بخش کالاها نیز نشان میدهد تورم آمریکا هنوز در چند نقطه حساس فشار دارد. تورم کالاها به ۴.۸ درصد رسیده و کالاهای غیربادوام رشد ۵.۶ درصدی داشتهاند. بخشی از این فشار میتواند با کاهش قیمت نفت و انرژی تعدیل شود، اما تمام داستان به انرژی محدود نیست.
کالاهای بادوام نیز همچنان تورم ۳.۳ درصدی نشان میدهند. این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون کالاهای بادوام معمولاً در دورههای آرامتر اقتصادی فشار کمتری ایجاد میکنند. بالا ماندن تورم در این بخش میتواند نشانهای از اثرات باقیمانده تعرفهها، فشار هزینه تولید، اختلال زنجیره تأمین یا تقاضای قوی باشد.
برای فدرال رزرو، این یعنی کاهش تورم هنوز به اندازه کافی گسترده و پایدار نیست.
تورم خدمات؛ بخش حساس برای فدرال رزرو
تورم خدمات یکی از مهمترین بخشهایی است که فدرال رزرو با دقت دنبال میکند. در دادههای جدید، تورم خدمات مسکن به ۳.۲ درصد رسیده است. اما شاخص مهمتر، تورم خدمات بدون انرژی و مسکن است؛ معیاری که گاهی با عنوان supercore inflation شناخته میشود.
این شاخص به ۳.۹ درصد سالانه رسیده که بالاترین سطح از سپتامبر ۲۰۲۳ است. این عدد برای فدرال رزرو نگرانکننده است، چون نشان میدهد فشار قیمتها فقط در انرژی یا کالاهای پرنوسان نیست، بلکه در بخش خدمات هم باقی مانده است.
تورم خدمات معمولاً چسبندهتر از تورم کالاهاست. یعنی وقتی بالا میرود، پایین آوردن آن سختتر است. دلیل آن هم ارتباط مستقیم با دستمزدها، اجارهها، هزینه نیروی کار و تقاضای داخلی است.
چرا تورم هسته برای بازارها مهمتر از نفت است؟
بازارها ممکن است با افت قیمت نفت سریعاً انتظار کاهش تورم را بالا ببرند، اما فدرال رزرو معمولاً محتاطتر عمل میکند. دلیل آن این است که قیمت نفت میتواند خیلی سریع برگردد، اما تورم هسته تصویر پایدارتری از روند قیمتها میدهد.
اگر تورم هسته بالا بماند، فدرال رزرو احتمالاً نرخ بهره را برای مدت طولانیتری بالا نگه میدارد یا حتی افزایش نرخ بهره را دوباره بررسی میکند. این موضوع مستقیماً روی بازار سهام، طلا، دلار، اوراق خزانه و فارکس اثر میگذارد.
برای همین، افت نفت بهتنهایی نمیتواند بازارها را مطمئن کند که دوره سیاست سختگیرانه فدرال رزرو تمام شده است.
نقش هوش مصنوعی در تورم آمریکا
یکی از نکات مهم در تورم آمریکا، اثر موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی است. رشد AI فقط یک داستان نرمافزاری نیست. دیتاسنترهای هوش مصنوعی به برق، تراشه، حافظه، تجهیزات شبکه، سیستم خنکسازی، زمین، نیروی متخصص و زیرساخت صنعتی نیاز دارند.
این موج سرمایهگذاری میتواند در کوتاهمدت فشار هزینهای ایجاد کند. افزایش مصرف برق دیتاسنترها میتواند قبض برق را بالا ببرد. رشد تقاضا برای تراشه و حافظه میتواند قیمت قطعات الکترونیکی را افزایش دهد. افزایش هزینه تجهیزات میتواند به قیمت محصولات مصرفی منتقل شود.
نمونه روشن آن افزایش قیمت محصولات الکترونیکی و فشار ناشی از رشد قیمت حافظه است. وقتی شرکتهایی مثل Apple قیمتها را به دلیل افزایش هزینه تراشه و حافظه بالا میبرند، اثر موج AI از بازار سرمایه به تورم مصرفکننده منتقل میشود.
بنابراین هوش مصنوعی ممکن است در بلندمدت بهرهوری را بالا ببرد و ضدتورمی عمل کند، اما در کوتاهمدت میتواند به یکی از منابع فشار تورمی تبدیل شود.
مصرفکننده آمریکایی هنوز ضعیف نشده است
یکی از دلایلی که فدرال رزرو هنوز نسبت به تورم نگران است، وضعیت مصرفکننده آمریکایی است. در دادههای ماه مه، مصرف واقعی خانوار ۲.۱ درصد نسبت به سال قبل رشد کرده و به رکورد جدید رسیده است.
این موضوع نشان میدهد با وجود تورم بالا، تقاضای مصرفی هنوز زنده است. وقتی مصرفکننده همچنان خرج میکند، شرکتها راحتتر میتوانند افزایش قیمت را به مشتری منتقل کنند. این یعنی تورم آمریکا ممکن است دیرتر از انتظار کاهش یابد.
در کنار آن، درآمد واقعی قابل تصرف پس از چند ماه ضعف، اولین رشد ماهانه خود از ژانویه ۲۰۲۶ را ثبت کرده است. هرچند این درآمد در یک سال گذشته تقریباً ثابت بوده، اما مصرف خانوار همچنان کاهش جدی نشان نداده است.
نرخ پسانداز پایین چه معنایی دارد؟
نرخ پسانداز در ماه مه در سطح ۳ درصد باقی مانده که پایینترین سطح از سال ۲۰۲۲ است. پایین بودن نرخ پسانداز میتواند دو پیام داشته باشد.
از یک طرف، نشان میدهد خانوارها برای حفظ سطح مصرف خود بیشتر از درآمد جاری استفاده میکنند و کمتر پسانداز میکنند. از طرف دیگر، میتواند نشانهای از این باشد که بخشهایی از جامعه، مخصوصاً بازنشستگان ثروتمند، از داراییهای انباشتهشده برای تأمین مخارج استفاده میکنند.
در متن دادهها به نقش بازنشستگی نسل Baby Boomers اشاره شده است. این گروه ثروت خالص بسیار بالایی دارد و بخشی از مصرف خود را از محل داراییها تأمین میکند، نه فقط از حقوق ماهانه. این موضوع میتواند توضیح دهد چرا مصرف در آمریکا با وجود فشار تورمی هنوز مقاوم مانده است.
مصرف گسترده؛ نشانه تقاضای سالم
رشد مصرف در ماه مه فقط محدود به یک یا دو بخش نبود. دادهها نشان میدهد افزایش مصرف در دستههای مختلف نسبتاً گسترده بوده است. این گستردگی برای فدرال رزرو اهمیت دارد، چون نشان میدهد تقاضا در اقتصاد هنوز فقط روی چند کالای ضروری متمرکز نیست.
افزایش قیمت بنزین در ماه مه مصرف بنزین را کاهش داد، اما مخارج سایر بخشها را بهطور جدی تخریب نکرد. تنها بخشهایی مثل خدمات غذایی، اقامت و حملونقل خدماتی کمی فشار گرفتند. با افت قیمت بنزین، این بخشها هم میتوانند دوباره بهتر شوند.
این یعنی کاهش قیمت انرژی ممکن است نهتنها تورم کل را پایین بیاورد، بلکه قدرت خرید مصرفکننده را برای بخشهای دیگر آزاد کند. چنین وضعیتی میتواند از رشد مصرف حمایت کند، اما همزمان کاهش تورم هسته را سختتر کند.
سرمایهگذاری شرکتها همچنان قوی است
یکی دیگر از نشانههای قدرت اقتصاد آمریکا، رشد سرمایهگذاری شرکتهاست. سفارشهای جدید کالاهای سرمایهای غیرنظامی بدون هواپیما در ماه مه دوباره به رکورد تازهای رسیده است.
این شاخص معمولاً بهعنوان نشانهای از سرمایهگذاری تجاری و اعتماد شرکتها به آینده بررسی میشود. وقتی شرکتها همچنان تجهیزات و کالاهای سرمایهای سفارش میدهند، یعنی بخش خصوصی هنوز نسبت به تقاضا و آینده اقتصاد بیاعتماد نشده است.
موج سرمایهگذاری در زیرساخت هوش مصنوعی نیز میتواند یکی از دلایل قدرت این بخش باشد. دیتاسنترها، تجهیزات برق، تراشه، سرور و زیرساخت شبکه همگی نیاز به سرمایهگذاری سنگین دارند.
برای فدرال رزرو، این دادهها نشان میدهد اقتصاد هنوز آنقدر کند نشده که فشار تورمی بهصورت طبیعی فروکش کند.
بازار کار آمریکا همچنان مقاوم است
بازار کار یکی از مهمترین پایههای تصمیمگیری فدرال رزرو است. در آخرین دادهها، درخواستهای اولیه بیمه بیکاری به ۲۱۵ هزار نفر کاهش یافته است. این عدد نشان میدهد اخراج نیروی کار هنوز در سطح پایینی قرار دارد.
ادامه پایین بودن درخواستهای بیکاری به این معناست که شرکتها هنوز تمایل زیادی به کاهش نیرو ندارند. وقتی بازار کار قوی باشد، درآمد خانوارها حمایت میشود و مصرف ادامه پیدا میکند. همین مسئله میتواند کاهش تورم را کندتر کند.
البته بازار کار قوی برای اقتصاد خبر مثبت است، اما برای فدرال رزرو پیام پیچیدهای دارد. چون اگر بازار کار بیش از حد مقاوم باشد، فشار دستمزد و تقاضا میتواند تورم خدمات را بالا نگه دارد.
رشد اقتصادی بهتر از انتظار
رشد واقعی GDP سهماهه اول ۲۰۲۶ از ۱.۶ درصد به ۲.۱ درصد بازبینی شده است. این بازبینی نشان میدهد اقتصاد آمریکا در ابتدای سال قویتر از برآورد قبلی بوده است.
بخشی از این اصلاح به کاهش برآورد رشد واردات مربوط میشود. در عین حال، رشد مصرف در سهماهه اول از ۱.۴ درصد به ۰.۵ درصد کاهش داده شده که بخشی از آن به اثرات آبوهوایی نامساعد نسبت داده شده است.
اما دادههای جدیدتر ماه مه و برآوردهای سهماهه دوم نشان میدهد مصرف و سرمایهگذاری دوباره بهتر شدهاند. این ترکیب برای فدرال رزرو به این معناست که اقتصاد هنوز توان تحمل سیاست پولی سختگیرانهتر را دارد.
GDPNow چه تصویری میدهد؟
برآورد مدل GDPNow فدرال رزرو آتلانتا برای رشد واقعی GDP سهماهه دوم از ۳.۱ درصد به ۲.۵ درصد کاهش یافته است. این کاهش عمدتاً به بازبینی پایینتر رشد مصرف واقعی مربوط است.
با این حال، رشد ۲.۵ درصدی همچنان برای اقتصادی که با نرخ بهره بالا روبهروست، عدد ضعیفی محسوب نمیشود. در همین برآورد، سرمایهگذاری تجهیزات کسبوکار بهبود یافته و رشد آن حدود ۱۴ درصد برآورد شده است.
این ترکیب نشان میدهد اقتصاد آمریکا در سهماهه دوم همچنان از دو موتور مهم حمایت میشود: مصرف خانوار و سرمایهگذاری تجاری، مخصوصاً در بخش زیرساخت و هوش مصنوعی.
چرا احتمال افزایش نرخ بهره هنوز وجود دارد؟
وقتی تورم آمریکا بالاتر از هدف است، بازار کار مقاوم مانده، مصرف خانوار رکورد میزند و سرمایهگذاری شرکتها قوی است، فدرال رزرو دلیل زیادی برای عجله در کاهش نرخ بهره ندارد.
حتی احتمال افزایش نرخ بهره نیز از بین نرفته است. اگر دادههای بعدی نشان دهد تورم هسته پایین نمیآید یا تورم خدمات چسبنده باقی مانده، FOMC میتواند یک افزایش نرخ بهره دیگر را قبل از پایان سال بررسی کند.
نشست جولای نیز میتواند زنده باقی بماند، بهخصوص اگر دادههای تورمی و اشتغال پیش از آن همچنان قوی باشند. البته افت نفت میتواند کمی فشار را کم کند، اما اگر تورم هسته روی ۳.۴ درصد بماند، فدرال رزرو احتمالاً قانع نمیشود که مأموریت تمام شده است.
اثر این دادهها بر بازار سهام
برای بازار سهام، دادههای جدید دو پیام متضاد دارد. از یک طرف، اقتصاد قوی و مصرف مقاوم از سود شرکتها حمایت میکند. سرمایهگذاری در هوش مصنوعی نیز میتواند به رشد بخش فناوری، صنعت، نیمههادی و زیرساخت کمک کند.
از طرف دیگر، تورم بالاتر و احتمال افزایش نرخ بهره میتواند ارزشگذاری سهام را تحت فشار بگذارد. نرخ بهره بالاتر یعنی نرخ تنزیل بالاتر، و این موضوع بهخصوص برای سهام رشدی و شرکتهایی که سودهای آینده آنها بخش بزرگی از ارزشگذاری را تشکیل میدهد، حساس است.
بنابراین بازار سهام با یک معامله پیچیده روبهروست: رشد اقتصادی خوب است، اما اگر همین رشد باعث ماندگاری تورم و سختگیری فدرال رزرو شود، میتواند فشار نرخ بهره را افزایش دهد.
اثر تورم آمریکا بر دلار و طلا
تورم بالاتر از انتظار معمولاً میتواند از دلار حمایت کند، چون بازار احتمال نرخ بهره بالاتر را بیشتر قیمتگذاری میکند. اگر فدرال رزرو به دلیل تورم مجبور شود سیاست سختگیرانهتری داشته باشد، داراییهای دلاری جذابتر میشوند.
برای طلا، اثر دادهها پیچیدهتر است. از یک طرف، نرخ بهره بالاتر و دلار قویتر معمولاً به ضرر طلاست. از طرف دیگر، اگر بازار نگران شود که تورم ساختاری شده یا فدرال رزرو در مهار آن محدودیت دارد، طلا میتواند بهعنوان پوشش ریسک تورمی حمایت شود.
در کوتاهمدت، دادههای قوی تورم و اقتصاد معمولاً فشار بیشتری بر طلا وارد میکند. اما در بلندمدت، اگر بدهی بالا، کسری بودجه، تورم چسبنده و ریسک ژئوپلیتیک ادامه داشته باشد، طلا همچنان میتواند جایگاه خود را حفظ کند.
جمعبندی
تورم آمریکا هنوز برای فدرال رزرو حل نشده است. افت قیمت نفت میتواند تورم کل را پایین بیاورد، اما تورم هسته، تورم خدمات، مصرف قوی، بازار کار مقاوم و سرمایهگذاری سنگین در هوش مصنوعی نشان میدهد فشارهای زیربنایی قیمت همچنان باقی ماندهاند.
دادههای ماه مه تصویری از اقتصادی ارائه میدهد که هنوز بیش از حد قوی است که فدرال رزرو با خیال راحت به سمت کاهش نرخ بهره برود. تورم PCE کل به ۴.۱ درصد و تورم هسته به ۳.۴ درصد رسیده، در حالی که هدف فدرال رزرو همچنان ۲ درصد است.
در چنین شرایطی، احتمال حداقل یک افزایش نرخ بهره تا پایان سال همچنان قابل حذف نیست. اگر تورم هسته پایین نیاید و بازار کار قوی بماند، فدرال رزرو ممکن است مجبور شود سیاست پولی سختگیرانهتری را دنبال کند.
پیام اصلی برای بازارها روشن است: کاهش قیمت نفت بهتنهایی کافی نیست. تا زمانی که تورم آمریکا در بخشهای هسته و خدمات بالا بماند، فدرال رزرو هنوز با یک مشکل واقعی تورمی روبهروست.
